Kair (po arabsku Al- Kahira) to stolica Egiptu, która od
wieków posiada zaszczyt bycia największym miastem kontynentu afrykańskiego.
Teraz kipiąca życiem metropolia (niemal 7 mln mieszkańców na 214 km2
powierzchni), dawniej niewielki rzymski fort założony w początkach naszej ery.
Kair położony jest w delcie Nilu na brzegach i wielu wyspach tejże rzeki, choć
początkowo znajdował się dalej w głąb lądu, na północ od ówczesnej stolicy
państwa, Memfis. Z czasem ta niewielka, wojskowa osada rozbudowała się i
przemieniła w zamieszkałe głównie przez Koptów miasto. W roku 642 wojska
arabskie zdobyły miasto i fort i od tego czasu Kair zaczął rozwijać się w
niezwykle szybkim tempie.
Jak powstała metropolia
Wkrótce został w nim założony pierwszy w Afryce
meczet, w roku 973 miasto stało się stolicą kalifatu fatymidzkiego, a w latach
następnych powstały w nim kolejne meczety, uniwersytet Al-Azhar, i Kair
przemienił się w prawdziwe centrum nauki i filozofii. W 1517 roku miasto zostało
opanowane przez imperium osmańskie, a ponad 200 lat później (w 1798 roku) na
krótko przeszło pod panowanie Napoleona.

W kolejnych latach miasto dalej szybko
sie rozwijało, zaczęto budować pierwszą linię kolejową do Aleksandrii (w 1851r.)
oraz Kanał Sueski, który miał ułatwić kontakty z Europą, gdyż wzrastała liczba
Europejczyków mieszkających w Kairze oraz europejskich turystów. Rządzący w tym
okresie Muhammad Ali, wicekról Egiptu, rozbudowywał miasto, tworzył nowe, bogate
dzielnice projektowane przez francuskich architektów, a za jego rządów
chłopi rozpoczęli masową uprawę bawełny,
co w kolejnych latach doprowadziło do przekształcenia gospodarki Egiptu w monokulturową i stało
się przyczyną wielkiego boomu ekonomicznego.
Oprócz tego w tym okresie otwarto w
Kairze pierwszą linię tramwajową oraz, ze względu na napływ Europejczyków,
rozpoczęto budowę katedr. Miasto szybko i gwałtownie zwiększało swoje rozmiary i
zaludnienie, i w 1937 roku w Kairze mieszkało już 1 312 000 osób, co w
porównaniu z 374 000 z roku 1882 najlepiej pokazuje siłę tego zjawiska.
Kair dzisiaj
Teraz Kair jest wielką, kipącą życiem metropolią, w której wyraźnie widać mieszankę
wielu kultur, które wywarły wpływ na to miasto na przestrzeni wieków. Przez
tysiąclecia krzyżowały się tu wpływy cywilizacji europejskich, azjatyckich,
afrykańskich i Bliskiego Wschodu, a współcześnie miasto to harmonijnie łączy
ślady najstarszej egipskiej kultury ze zdobyczami nowoczesnego świata.
Znajdziemy tu i pozostałości potęgi dawnych faraonów, z piramidami i Sfinksem na
czele, jak i wczesnochrześcijańskie kościoły, wspaniałe meczety czy feluki
leniwie płynące po spokojnych wodach Nilu.

Kair jest niewątpliwie miastem
licznych kontrastów i potrzeba wielu dni, żeby choć trochę je poznać. Choć urodą
nie grzeszy, charakteryzuje się tak wielkim bogactwem pozostałości po dawnych
kulturach oraz niezwykłą intensywnością miejskiego życia 24 godziny na
dobę, że powinien być obowiązkowym punktem programu każdego turysty. Trzeba
jednak być przygotowanym na niesamowity poziom hałasu i bałaganu, jaki panuje
w niemal każdym zakątku miasta, oraz na wszechobecną biedę i przeludnienie,
które czynią to miasto jednym wielkim buzującym kotłem.
Dwie strony miasta
Najstarsza dzielnica Kairu leży nieco na wschód od Nilu i charakteryzuje się
gęstą zabudową z wąskimi, zatłoczonymi alejkami. W zachodniej części miasta,
zbudowanej dopiero w XIX wieku, przeważają otwarte przestrzenie, szerokie aleje,
zieleń i okazałe wille. To właśnie tu znajdują się najważniejsze budynki i
urzędy, jak sławne muzeum kairskie, i jest to napewno najczystsza, najbardziej
zadbana i najbogatsza dzielnica miasta.

Centrum stanowi Tahrir Square, od
którego odchodzi główna ulica miasta Talaat Harb, pełna dawnych kolonialnych
kamienic, mieszczących teraz często najróżniejsze hotele. Najokazalszym z nich
jest piękny Marriott Hotel, będący wspaniałym kolonialnym pałacem zbudowanym z
okazji otwarcia Kanału Sueskiego specjalnie dla gości przybywających z Europy.
Znajduje się on na wyspie Zamalek, ale ze względu na przeogromny luksus i
drakońskie ceny, niewielu stać na nocleg w tym hotelu.
Generalnie w tej częsci
miasta niewiele jest wartych obejrzenia miejsc, a na uwagę zasługuje przede
wszystkim w pewnym sensie fascynujący, niesamowity gwar na ulicach. Życie miejskie w okolicach Taalat Harb, na bazarach niedaleko
Sayyida Zaynab albo wokół Ramzes Station (główny dworzec kolejowy) kipi
niesłychaną intensywnością i z całą pewnością zasługuje na poznanie. Tym
bardziej, że wieczorem Kair wygląda odświętnie a przelewający się
nieustannie po ulicach potok ludzki nie przypomina niczego, co znamy z Europy.
Starsza dzielnica Kairu, na wschodnim brzegu Nilu, różni się od zachodniej jak
dzień i noc. Pełno tu biedy i brudu, ulice wyglądają miejscami jak kanały
ściekowe, a niewyobrażalny tłok może szokować zagranicznych turystów. Niemniej
dzielnica ta mieści w sobie najokazalsze budowle, pozostałości dawnych kultur,
meczety i wielką cytadelę.
Znajdujące się tu domy, choć w większości zaniedbane,
nieraz są wspaniale rzeźbione i zdobione, i czasem wystarczy wejść na
przypadkowe podwórko, by odkryć ukryte piękno pozostałości dawnego, bogatego
świata. Oprócz licznych, wspaniałych meczetów, z których na szczególną uwagę
zasługuje meczet Muhammada Alego, meczet sułtana Hasana oraz meczet Ibn
Tulun, który jest najstarszym (z 879 r n.e.), największym i najbardziej
harmonijnym muzułmańskim monumentem w Kairze, mieści się tu także najstarszy
uniwersytet świata, Al-Azhar (zbudowany w 972 r.n.e). Przez długi czas był
centrum nauk prawa i doktryny koranicznej całego świata islamskiego, a i do dziś
cieszy się wielkim poważaniem.
Znajdująca się nieopodal biblioteka liczy 80 000
woluminów, a ogromna cytadela imponuje wielkimi, grubymi murami,
które zaczęto budować już w 1178 roku. Ponadto rozciąga się z niej
wspaniały widok na całą dzielnicę oraz liczne meczety, więc jest doskonałym
punktem do podziwiania panoramy miasta.
Autobusem czy tramwajem...?

Przybywając do Kairu własnym samochodem musimy
pamiętać, że po niesamowicie zatłoczonych tutejszych drogach praktycznie nie
sposób jeździć, a poza tym należą one także do jednych z najniebezpieczniejszych
na świecie. Najlepiej poruszać się po mieście komunikacją miejską. Autobusy
kursują często, ale są przeważnie pełne ludzi i jazda nimi nie należy do
przyjemności, a tramwaje jeżdżą już jedynie po przedmieściach, np. w
Heliopolis.
Jeśli chodzi o
autobusy, to ich sieć jest całkiem dobrze rozbudowana i da się nimi dotrzeć
praktycznie wszędzie. Ponieważ jednak z tego środka komunikacji korzysta
niebywale wiele ludzi, trzeba się liczyć z tym, że część pasażerów nie mieści
się zwykle do środka i możemy zostać zmuszeni do odbywania podróży
wisząc z boku pojazdu lub czepiając się jego tylnych drzwi... Z racji
niesamowitego tłoku gromadzącego się u wejścia do autobusu dostanie się do
środka graniczy czasem z cudem, a jakby tego było mało, pojazdy te mają w
zwyczaju zabierać pasażerów nie zatrzymując się do końca.

Bilety nie są drogie i
można je kupić u przeciskającego się przez tłum podczas jazdy sprzedawcy - ich
koszt to ok. 25 pt. Z wysiadaniem jest podobnie jak z wsiadaniem, i nie mamy
raczej szans doczekania się, aż autobus łaskawie zatrzyma się aby nas wypuścić.
Musimy stanąć blisko drzwi i w odpowiednim momencie, kiedy zechcemy wysiąść, po
prostu wyskoczyć na ulicę.
Metro zaś, jedyne w Afryce, jest dość dobrym rozwiązaniem, gdy
chcemy się przemieścić na większą odległość. W dużej mierze prowadzi po
powierzchni ziemi, ma 62 km długości i wkrótce powinno być dalej
rozbudowywane.
|
Warto zobaczyć: |
» Giza
Miasto w kairskiej metropolii z kompleksem największych i najbardziej
znanych na świecie piramid oraz wielkim Sfinksem.
|
» Sfinks
Najsłynniejszy pomnik świata przedstawiający postać lwa z głową
faraona.
|
» Memfis
Jedno z najsławniejszych na świecie starożytnych miast, dawna wielka stolica Egiptu.
|
» Sakkara
Położona na południe od Kairu i na zachód od Memfis starożytna miejscowość z piramidą Dżesera.
|
» Meczet Muhammada Alego
Jeden z najważniejszych i największych meczetów w Kairze.
|
» Meczet Ibn Tulun
Najstarszy, największy i najbardziej harmonijny meczet w Kairze.
|
» Nilometr na wyspie Roda
Ten przyrząd pomiarowy powstał w IX w. n.e.
|
» Al-Azhar
Piękna teologiczna uczelnia muzułmańska i najstarszy uniwersytet świata.
|
» Muzeum Egipskie
Największe muzeum w Egipcie, w którym znajdują się m.in. skarby z grobowca
Tutenchamona z jego słynną złotą maską na czele.
|
» Cytadela
Z cytadeli roztacza się niezwykły widok na
miasto, a wewnątrz znajduje się kilka muzeów i meczetów, między innymi
imponujący meczet Muhammada Alego.
|
» Wieża Kairska
Wolno stojąca wieża telewizyjna z obrotową restauracją na
szczycie.
|
» Grobowce Mameluków
|
» Khan al-Khalili
Jeden z najstarszych bazarów świata, pełen magii, wąskich
alejek i oryginalnych przedmiotów sztuki i rękodzieła
egipskiego.
|
» Ulica Handlarzy Namiotami
"Street of the Tentmakers" w islamskiej
części Kairu, gdzie można kupić na miejscu pięknie wyszywane barwne
materiały.
|
» Targ wielbłądów
Na targ w Birkaszu, 35 km od Kairu, zjeżdżają
poganiacze wielbłądów z całego Egiptu.
|
» Opera Kairska
Można tu usłyszeć Kairską Orkiestrę Symfoniczną, w jednym z
trzech teatrów zobaczyć przedstawienie albo zwiedzić miejscowe muzeum i galerię
sztuki.
|
» Kawiarnia Groppi's
Otwarta w 1909 roku przez Szwajcara kawiarnia
to jedno z najmodniejszych miejsc, w których można
napić się kawy i skosztować smacznych ciastek.
|